Profilaktyka

Projekt „Szkoła promująca zalecenia Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem” obejmuje edukację dzieci i młodzieży w zakresie prewencji pierwotnej nowotworów poprzez promowanie zdrowego stylu życia. Projekt jest realizowany w ramach Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych, zadanie p.n. „Prewencja pierwotna nowotworów”.
„Europejski Kodeks Walki z Rakiem” koncentruje się na działaniach, jakie mogą podjąć obywatele,
aby zapobiegać nowotworom. Skuteczne zapobieganie chorobom nowotworowym wymaga, aby te indywidualne działania były wspierane przez politykę i działania rządu.

Więcej informacji na temat Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem znajduje się na stronie: http://cancer-code-europe.iarc.fr

Nowa edycja „Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem” została oficjalnie zaprezentowana w ubiegłym roku. Zawiera ona 12 zaleceń dotyczących zachowań, które pomagają zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka.

A oto kilka prostych sposobów na zapobieganie nowotworom – nowa edycja „Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem”:

  1. Nie pal. Nie używaj tytoniu w żadnej postaci.
  2. Stwórz w domu środowisko wolne od dymu tytoniowego. Wspieraj politykę miejsca pracy wolnego od tytoniu.
  3. Utrzymuj prawidłową masę ciała.
  4. Bądź aktywny fizycznie w codziennym życiu. Ogranicz czas spędzany na siedząco.
  5. Przestrzegaj zaleceń prawidłowego sposobu żywienia:

– jedz dużo produktów pełnoziarnistych, roślin strączkowych, warzyw i owoców;

– ogranicz spożycie wysokokalorycznych produktów spożywczych (o wysokiej zawartości cukru lub tłuszczu) i unikaj napojów słodzonych;

– unikaj przetworzonego mięsa; ogranicz spożycie mięsa czerwonego i żywności z dużą ilością soli.

  1. Jeśli pijesz alkohol dowolnego rodzaju, ogranicz jego spożycie. Abstynencja pomaga zapobiegać nowotworom.
  2. Unikaj nadmiernej ekspozycji na promienie słoneczne (dotyczy to szczególnie dzieci). Chroń się przed słońcem, używaj produktów przeznaczonych do ochrony przeciwsłonecznej. Nie korzystaj z solarium.
  3. Chroń się przed działaniem substancji rakotwórczych w miejscu pracy. Postępuj zgodnie z zaleceniami dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy.
  4. Dowiedz się, czy w domu jesteś narażony na naturalne promieniowanie spowodowane wysokim stężeniem radonu. Podejmij działania na rzecz zmniejszenia jego poziomu.
  5. Kobiety powinny pamiętać o tym, że:

– karmienie piersią zmniejsza u matki ryzyko zachorowania na nowotwory. Jeśli możesz, karm swoje dziecko piersią;

– hormonalna terapia zastępcza zwiększa ryzyko rozwoju niektórych nowotworów. Ogranicz jej stosowanie.

  1. Zadbaj o to, aby twoje dzieci poddano szczepieniom ochronnym przeciwko:

– wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (dotyczy noworodków);

– wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) (dotyczy dziewcząt).

  1. Bierz udział w zorganizowanych programach badań przesiewowych w celu wczesnego wykrywania:

– raka jelita grubego (zalecenie dotyczy zarówno mężczyzn, jak i kobiet);

– raka piersi (u kobiet);

– raka szyjki macicy (u kobiet).
Niniejszy projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską i koordynowany przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem.

Koordynatorem programu w naszej szkole jest Ewa Król – Zmieniecka. Natomiast realizatorami: Marlena Bernacka-Pluta, Lucyna Janiszewska, Ewa Król-Zmieniecka, Piotr Wojna.

 

 

 

 

 

 


Program edukacyjny pt. „ARS,  czyli jak dbać o miłość?” stanowi istotną część projektu pt. „Profilaktyczny program w zakresie przeciwdziałania uzależnieniu od alkoholu, tytoniu i innych środków psychoaktywnych”.

Głównym celem projektu jest ograniczenie używania substancji psychoaktywnych przez kobiety w wieku prokreacyjnym (15 – 49 lat). Program kierowany do uczniów szkół ponadgimnazjalnych ma ich wyposażyć w wiedzę  i umiejętności zmniejszające ryzyko utraty zdrowia i życia, a w przyszłości ich potomstwa. Program ma na celu uświadomienie młodzieży wpływu substancji psychoaktywnych (np. alkoholu, tytoniu, narkotyków, dopalaczy) na rozwój zarodka i płodu.  Młodzież uczestnicząca w programie będzie także pogłębiać wiedzę na temat wpływu tych środków na relacje międzyludzkie oraz dokonywanie ważnych wyborów życiowych, w tym pełnienie ról rodzicielskich.

Wyjątkowość programu „ARS, czyli jak dbać o miłość?”, autorstwa doktora Krzysztofa Wojcieszka, polega na nowoczesnym  podejściu do profilaktyki uzależnień, opartym o wartości uznawane przez młodych ludzi.

Program składa się z trzech części:
I. Ars vivendi – sztuka życia
Dostarczenie wiedzy pomocnej w kształtowaniu zdrowego stylu życia, odpowiedniego dystansu do używania substancji psychotropowych.
II. Ars amandi – sztuka kochania
Uświadomienie, w jaki sposób używanie substancji psychoaktywnych zakłóca rozwój miłości między ludźmi.
III. Ars generandi– sztuka rodzenia
Honorowy patronat nad programem objęła Minister Edukacji Narodowej.

Koordynatorem programu jest Państwowa Inspekcja Sanitarna.

Koordynatorami programu w naszej szkole jest Agnieszka Krakowiak.
Realizatorami programu są: Ewa Król -Zmieniecka i Agnieszka Krakowiak.

 


Program edukacyjny „Podstępne WZW”.

Celem programu jest upowszechnienie wśród młodzieży szkół ponadgimnazjalnych wiedzy na temat HBV oraz HCV i wywołanego przez nie wirusowego zapalenia wątroby typu B  i C. Podczas lekcji uczniowie dowiedzą się jakie sytuacje wiążą się z ryzykiem zakażenia HBV i HCV, a także w jaki sposób możemy się przed nim zabezpieczyć.
Program jest odpowiedzią na ogromne, według naukowców, niedoszacowanie liczby zakażeń HBV i HCV. Przeciwdziałać tej sytuacji można dostarczając nastolatkom informacji pozwalających na rozpoznawanie i unikanie sytuacji, które wiążą się z podwyższonym ryzykiem zakażenia, zaobserwowanie u siebie objawów ewentualnego zakażenia i zapobieganie ich dalszemu rozprzestrzenianiu.

Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby najczęściej przebiega bezobjawowo. Do rozpoznania najczęściej dochodzi w momencie ujawniania się powikłań zakażenia, takich jak marskość lub nowotwory wątroby. Ich przyczyną może być wirus HBV czy HCV.

  • Drogi zakażenia HBV.
    Zakażeniu HBV ulec może każdy, kto nie został skutecznie zaszczepiony. HBV przenoszony jest przez krew oraz inne płyny ustrojowe. Do zakażeń najczęściej dochodzi podczas zabiegów medycznych, upiększających (manicure, pedicure, kolczykowania), wykonywania tatuażu, niezabezpieczonych kontaktów seksualnych, używania przedmiotów codziennego użytku osoby zakażonej naruszających ciągłość skóry,
    z zakażonej matki na dziecko w czasie ciąży, w trakcie porodu i w okresie karmienia.
    Wirusowemu zapaleniu wątroby typu B można zapobiec dzięki szczepionce, skutecznej jeśli nie doszło do kontaktu z wirusem. U osób już zakażonych, rozwojowi choroby może zapobiec odpowiednio dobrane leczenie.
    https://www.youtube.com/embed/Nl4Bo7eWzYU?autoplay=1
  • Drogi zakażenia HCV
    Wirus HCV najczęściej przenoszony jest przez krew. Do zakażeń dochodzi zwykle podczas zabiegów medycznych, dożylnego przyjmowania narkotyków, zabiegów upiększających (manicure, pedicure, wykonywanie tatuażu, kolczykowanie), zabiegów stomatologicznych.

https://www.youtube.com/embed/NpkyNh9g6ZY?autoplay=1

Inicjatorem programu edukacyjnego „Podstępne WZW” jest Fundacja Gwiazda Nadziei.

Koordynatorem programu w naszej szkole jest Marlena Bernacka-Pluta.
Realizatorami programu w szkole są: Marlena Bernacka-Pluta, Lucyna Janiszewska, Ewa Król-Zmieniecka, Piotr Wojna.

 

 


Profilaktyczny, prozdrowotny program edukacyjny pod nazwą – „Znamię! Znam je? – czyli co musisz wiedzieć o czerniaku skóry” jest realizowany w naszej szkole od ubiegłego roku szkolnego we współpracy z Powiatową Stacją Sanitarno-Epidemiologiczną w Końskich.

W Polsce jest to już czwarta edycja programu, prowadzonego przez Fundację „Gwiazda Nadziei”, mającego zwiększyć świadomość na temat czerniaka – jednego z najbardziej agresywnych nowotworów skóry i zachęcić do regularnego badania skóry oraz przestrzegania podstawowych zasad ochrony przez czerniakiem. Kampania ma za cel upowszechnienie wiedzy na temat czerniaków oraz budowanie właściwych prozdrowotnych postaw młodzieży. Dzięki zajęciom przeprowadzonym w ramach realizacji programu uczniowie:

  • nabędą umiejętności rozpoznania czerniaka,
  • nauczą się regularnego samobadania skóry,
  • poznają czynniki podnoszące ryzyko zachorowania na czerniaka,
  • zastosują zasady ochrony przed czerniakiem, dzięki czemu uchronią się, przed tym groźnym nowotworem.

Czerniak jest nowotworem złośliwym skóry. Wywodzi się z melanocytów – komórek pigmentowych wytwarzających barwnik zwany melaniną, który sprawia, że skóra ciemnieje w kontakcie z promieniowaniem ultrafioletowym. Czerniaki najczęściej pojawiają się na skórze, ale także w obrębie ust, nosa oraz gałki ocznej.

Czerniak charakteryzuje się bardzo agresywnym wzrostem oraz wczesnymi i licznymi przerzutami, które są trudne w leczeniu farmakologicznym.

To oznacza, że czerniak szybko przechodzi z choroby miejscowej (rozwijającej się w jednym miejscu na skórze) w postać rozsianą tzw. uogólnioną.

Czerniak nie tylko rozrasta się na powierzchni skóry, ale co groźniejsze wrasta w głąb skóry i gdy przejdzie barierę skóry (ma wtedy ok. 1 mm głębokości) dostaje się do naczyń krwionośnych, a następnie za ich pomocą przedostaje się do całego organizmu. Czasem wystarczą 3 miesiące, aby czerniak zaatakował cały organizm.

Jednak, usunięcie czerniaka miejscowego, kiedy choroba nie jest jeszcze zaawansowana pozwala na wyleczenie nawet 80% chorych. Dlatego tak ważne jest szybkie i prawidłowe rozpoznanie tego nowotworu. Czerniak jest nowotworem, który łatwo dostrzec, gdyż rozwija się na skórze, a nie wewnątrz organizmu. Czerniak to najczęściej nowa zmiana na skórze. Jednak cześć zwykłych znamion może „zrakowieć” czyli zamienić się w czerniaka.

Osoby najbardziej narażone na rozwój czerniaka to osoby:

  • o jasnych i rudych włosach,
  • o jasnej lub bardzo jasnej cerze,
  • z piegami i/lub znamionami,
  • które łatwo ulegają poparzeniom słonecznym,
  • słabo tolerują słońce,
  • opalają się z dużym trudem lub w ogóle,
  • u których w rodzinie występował czerniak.

Osoby te bezwzględnie powinny unikać słońca oraz całkowicie zrezygnować z solarium.

ABCDE czerniaka.

Badanie opinii publicznej TNS OBOP zrealizowane przez Akademię Czerniaka w 2013 roku wskazują, że aż 30% Polaków, którym pokazano zdjęcie czerniaka – nie rozpoznałoby nowotworu i nie udałoby się do lekarza, aby zbadać znamię.

Dlatego warto znać cechy czerniaka określane za pomocą kryteriów ABCDE:

A– asymetria np. znamię „wylewające” się na jedną stronę,

B– brzegi poszarpane, nierównomierne, posiadające zgrubienia,

C– czerwony lub czarny i niejednolity kolor

D– duży rozmiar, wielkość zmiany powyżej 0,5 cm,

E – ewolucja, czyli postępujące zmiany zachodzące w znamieniu.

Wszystkie znamiona, narośla, pieprzyki, które mają te cechy powinny zostać zbadane przez lekarza dermatologa lub chirurga – onkologa i w razie jakichkolwiek wątpliwości wycięte.

Swędzenie, krwawienie i pękanie znamienia, jest sygnałem alarmowym do natychmiastowej konsultacji.

Kluczem wczesnego rozpoznania czerniaka jest dobra znajomość własnego ciała i skóry.   Samoocena skóry powinna być wykonywana raz w miesiącu zarówno przez osoby starsze jak i młodzież.

Więcej informacji na stronie www.AkademiaCzerniaka.pl oraz na fanpage-u kampanii „Znamię. Znam je” www.facebook.com/znamieznamje

Organizatorami przedsięwzięcia w województwie świętokrzyskim są Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny oraz Fundacja „Gwiazda Nadziei”.

 

Koordynatorem programu w naszej szkole jest- Lucyna Janiszewska.

 

Realizatorami programu są: Lucyna Janiszewska, Marlena Bernacka-Pluta, Ewa Król-Zmieniecka, Piotr Wojna.